توپ مروارید

توپ مروارید، یک توپ نظامی بزرگی بوده که در میدان ارگ تهران قدیم، روبروی نقاره‌خانه قدیم قرار داشته.

این توپ بعدها به محوطه ساختمان باشگاه افسران وزارت جنگ (ساختمان کنونی شماره ۷ وزارت خارجه) در شمال میدان مشق تهران جابجا شد.

نامگذاری

علت نامگذاری رو چند رشته مرواریدی ذکر کردن که به دهانه توپ آویزان بوده‌.

نوشته برجسته حک شده در داخل ترنج روی توپ نام سازنده اون رو یک ریخته‌گر نامدار اصفهانی به نام استاد اسماعیل ریخته‌گر و سال ساخت اون رو ۱۲۳۳ قمری به دستور فتحعلی شاه قاجار ذکر کرده‌.

توپ جنگی

توپ مروارید

 

روایت عجیب در مورد این توپ

دربارهٔ این این توپ داستان‌های بسیاری روایت شده‌.

از جمله این که شاه عباس اون رو از پرتغالی‌ها در جزیره هرمز به غنیمت گرفته یا این که به دستور کریم خان زند در شیراز ساخته شده

یا

حتی در منابع دیگه ای اومده که نادر شاه اون رو  از هندوستان به ایران آورده.

این توپ در فرهنگ عامه حائز اهمیت بوده‌ به نحوی که در دوران قاجار خرافات بسیاری پیرامون اون شکل گرفته و مردم برای گرفتن حاجتهای خودشون به توپ مروارید توسل می‌جستن.

رواج خرافاتی از این قبیل ، باعث شده بود عده ای از زنان و دختران ، به نیت حاجت روایی و بخت گشایی به دورش جمع شن و به اون دخیل ببندن، بخصوص در شبهای بیست و هفتم ماه رمضان و شبهای قدر .

توپ جنگی

توپ مروارید

درشب چهارشنبه سوری هم زنان و دختران پول و شیرینی و کله قند به نگهبانان توپ می دادن تا در اجرای مراسمشون آزاد باشن.

جعفر شهری در کتاب طهران قدیم آورده :

«…دخترها و بیوه زن ها به طرف توپ مروارید که توپی مفرغی بزرگ بر روی دو چرخ و بر بالای سکوئی بود و در جای پیکره فعلی میدان ارک، مقابل وزارت اطلاعات، قرار داشت، رو می آوردند و جهت بخت گشایی از زیر آن رد شده، بر لوله سوار می شدند و سر می خوردند و این کار را مجرب ترین عملی می دانستند که با آن تا سال دیگر به خانه شوهر می روند

شعر خوانی موقع دخیل بستن

اشعاری از این قبیل داشتن که دو بیتی اول آن را هنگام سوار شدن و سر خوردن و دو بیتی دوم را موقع دخیل بستن می خوندن:

»

ای توپ تن طلایی، از غم بده رهایی بختی جوون و نون دار، روزی بکن زجایی
ای توپ چاره ها کن، کارم گره گشا کن صد تا گره به هر نخ، من می زنم تو واکن

 

این داستان رو میتونین از لینک زیر و با صدای مریم بشنوین:

 

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *